Startpagina Afbeeldingen De Maas De Kingbeek Het Kanaal Activiteiten Het bestuur Werkgroepen Bicht Grevenbicht Uit de krant Nieuwsbrieven Wandeling Links Index Jaarboeken Groot Born Contact 15 dec, 2005 Een mo(nu)mentje voor een gedenkwaardige nieuwjaarsnacht 1926 Bichta Bier 19-08-2005 Rector Jos Engwegen 20-10-2010 Beegs Laesplenkske 1987 Oude pastorie 08-11-2008 Protestantse kerk 17-09-2009 Hoeve Lambrechts Papenhoven 29-07-2009 02 jan, 2006 Gedenkwaardige jaarwisseling Grevenbicht Gawstrekke als folklore 18-12-2011 Cramers & Veders streekvervoer 18-12-2011 Oorlogsheld Jac Cramers Stenen kruis in de Graetheide Graetheide door de eeuwen heen 1643 Rampjaar voor Obbicht 26 okt, 2006 De geur van zelfgemaakte soep Een voogdgeding in Obbicht 1725 Overstromingen Julianakanaal Born in de 19e eeuw Ingebruikname Julianakanaal Born Burgemeesters van Grevenbicht Toelichting op de straatnamen 28 okt, 2006 Koningin staat in het krijt bij Grevenbicht Oude plaatsnamen rond Staai en de Mik Geschiedenis Cafe Aurora Het verhaal achter...'t Weike De Jodenberg Kasteel Obbicht Kastelen Born Kasteel Holtum Oversteek Willem van Oranje Grindtrein Grevenbicht Settela Steinbach uit Buchten Oorlogsmonument Obbicht Oorlogsmonument Born. Happening anno 1947 Ecrevissecomite Pastoor Franck De moord op de Pastoor van Grevenbicht Volkstelling Limburg 1860 Historie Schutterij Eendracht Schutterij Heilig kruis Schuttergilde Groot Born Schutterij St.Wilibrordus Schutterij st Martinus Born Schutterij Sint Joseph Buchten Schutterij Sint Martinus Holtum Piëtakapel Obbicht OLS 10 mrt, 2007 Vijf vragen aan Jean Knoors 20 mei, 2007 De bewaard gebleven veldnamen en het looiproces 24 apr, 2008 Wegkruis Palmen - Koten in ere hersteld 25 dec, 2008 Zalf voor de eenzame ziel 09 jan, 2009 Romeinse putrand luidt 25 jarig bestaan Heemkundevereniging “Bicht” in! 30 jan, 2009 Romeinse wandeling door Grevenbicht en Obbicht 04 feb, 2009 Inventarisatie historische vondsten in voormalige gemeente Born 4 feb. 2009 Romeinse putrand terug in kern Grevenbicht 25 mrt, 2009 De Koeweide 23 mei, 2009 Oranjebomen omheind 22 mrt, 2010 Monument voor slachtoffers vliegramp Grevenbicht 28 mrt, 2010 Verzet tegen bebouwing Maaskoul Nieuws Julich 23-05-2011 Nieuws project WO II 28-05-2011 Holtum Obbicht Papenhoven Schipperskerk Buchten Born Nieuwe kop Nieuws HV in regionieuws 29-06-2011 28-09-2011 Sluis born 02-12-2011 Bittere realiteit Nieuws Julich 23-10-2011 Nieuws oorlogsmuseum 06-09-2011 Nieuws Boekenbeurs Maaseik 08-10-2011 Nieuws presentatie beegter spraok 08-10-2011 Beegter cafes Beegter sproak Gerda Mertens - Heutmekers Nieuws Knoors treed af 06-03-2012 Uitgave Beeg en z'n cafe's Twee wapens in Grevenbicht Fons Kitzen DAF 28-03-2012 Onderscheiding Wil Deuss 27-04-2012 

Kastelen Born

Kastelen BornHet kasteel van Born dat sinds een brand in 1930 nog als ruïne bestaat, staat in een parkaanleg binnen de bebouwde kom van het gelijknamige dorp. Het kasteel ligt aan de oostrand van de oorspronkelijke, maar nu sterk aangetaste dorpskern. De voorburcht ligt aan de westzijde en was oorspronkelijk vanuit het noorden toegankelijk.Op een tekening in vogelperspectief uit het begin van de achttiende eeuw wordt het kasteel schematisch weergegeven, zowel aan de west- als de oostzijde ontsloten door een brug die in beide gevallen uitkwam op een voorburcht.Reeds voor 1800 had met het centrale deel van de westelijke vleugel (van de voorburcht) gesloopt om een centrale zichtas te creëren. De beide resterende delen deden nog lange tijd dienst als boerderij. In 1990 werd het middendeel weer ingevuld ten behoeve van de nieuwe functie als gemeentehuis van Born.Bij de brand in 1930 gingen de kappen, de balklagen en het interieur verloren, maar bleven de meeste buitenmuren en het souterrain bestaan. Midden jaren negentig van de twintigste eeuw werd de ruïne geconsolideerd.De kasteelhoeve wordt, na restauratie, in 1990 in gebruik genomen als gemeentehuis. In 1997 is de rentmeesterswoning gerenoveerdGeschiedenis en eigenarenDe eerste vermelding is het jaar 1150 toen sprake was van een middeleeuws kasteel gelegen op de plek van de huidige ruïne en dat eigendom was van Gozewijn I van Born, de oudst bekende Heer van Born. Hij verkocht het kasteel in 1154 aan Hendrik II van de Leyen, prins-bisschop van Luik en zoon van Hendrik I, graaf van Limburg en Arlon. Vervolgens kwam het kasteel in eigendom van achtereenvolgens de geslachten ‘van Valkenburg’ en ‘van Salm’ en in 1400 verkocht Jan van Salm het kasteel aan hertog Willem III van Gulik. In 1538 werd het versterkte huis Born deels afgebroken. Na een korte bewoning door de familie van Drimborn, kwam het kasteel weer in handen van de van Guliks. In 1647 verkocht Wolfgang Willem van de Palts, graaf van Gulik, de restanten aan Jan Arnold van Leerode, een graaf uit het Duitse Heinsberg. Hij laat in 1666 het huidige kasteel als een pronkslot bouwen vlakbij het oude kasteel.De laatste graaf van Leerode die het kasteel bewoont is Frans Adam. Hij is tevens de laatste die de titel van rijksgraaf voert. In 1813 wordt Maximiliaan van Leerode, die tot dan toe de heerlijke rechten had die op zijn bezittingen rustten, door de Franse Tijd gedwongen om zijn bezittingen, waaronder de kastelen Born en Grasbroek en de bij deze kastelen gelegen watermolen en windmolen te verkopen. Dit betekende tevens het einde van de Heerlijkheid Born en Maximiliaan vertrok vervolgens naar zijn Pruisische stamslot.Nieuwe eigenaar werd Lodewijk Matheus Gilissen, een industrieel uit Maastricht. De erfgenamen van Gilissen verkochten op hun beurt de goederen aan de grondeigenaar Hendrik de Cramer, gehuwd met Elise Ransonnet. Hun erfgename was dochter Joanna Clementina de Cramer, gehuwd met Jean Baptist Barbou de Roosteren en later met de Belgische graaf Amédé du Puis de Watremont. Haar zoon Johannes Barbou erfde het kasteel Grasbroek met aanhorigheden en haar zoon uit het tweede huwelijk, Henri du Puis de Watremont, erfde het kasteel Born met aanhorigheden. Henri overleed in 1906 waarna ook het kasteel Grasbroek eveneens aan Jean Barbou verviel. Zijn zoon Etiënne erfde het kasteel en was de laatste bewoner tot het in augustus 1930 door brand werd verwoest.Kasteel GrasbroekHet huidige kasteel is een tweelaags, onderkeldert rechthoekig huis en is klein van omvang. Het heeft in- en uitgezwenkte gevels welke zijn voorzien van niet minder dan 63 schietgaten. Op de oosthoek heeft het kasteel een ronde, gemetselde traptoren met speklagen uit mergelsteen. De houten kern van de traptoren is gevormd door een boomstam die bij de oorspronkelijke bouw, meer dan 400 jaar geleden, hierin is verwerkt. Op de westhoek, diagonaal tegenover de traptoren, heeft het kasteel een arkeltorentje.Het kasteel had oorspronkelijk een omgrachting die thans drooggelegd is en nog maar nauwelijks herkenbaar is. Uit de in de gevel aanwezige jaartalankers blijkt dat het kasteel in 1596 gebouwd is. Het bovenste deel van de traptoren zou in de eerste helft van de 17e eeuw zijn verhoogd, echter zonder de mergelstenen speklagen. De gordingkap en de spantbenen zijn nog van het originele gebouw. Het kasteel heeft waarschijnlijk aan de achtergevel een poortgebouw gehad, zoals afgeleid kan worden uit een aantal fundamenten die in de bodem zijn aangetroffen. Na het in kaart brengen van deze fundamenten zijn deze weer met grond bedekt.Inwendig zijn ook nog de originele stucplafonds, schouwen en een spiltrap aanwezig. In 1987 heeft het kasteel een ingrijpende restauratie ondergaan, waarbij de kruis- en kloosterkozijnen en het arkeltorentje werden gereconstrueerd.Geschiedenis en eigenarenDe geschiedenis van kasteel Grasbroek hangt nauw samen met het even verderop gelegen Kasteel van Born, met name met de familie Van Drimborn die in de 16e eeuw de eigenaars waren van dat kasteel. Het was Alexander Van Drimborn, gehuwd met Elisabeth van Olmissen, die in 1581 toestemming kreeg van de hertog van Gulik om het huis met alle adellijke rechten die daaraan verbonden waren te bouwen. Hiervan getuigen de twee wapenschilden van de Van Drimborns, die in de hardstenen omlijsting van de toegangsdeur van het gebouw zijn gekerfd.De familie Van Drimborn blijft eigenaar van het kasteel tot 1700, wanneer het kasteel en eveneens het kasteel Born wordt overgenomen door Jan Arnold van Leerode. Hij was een verwoed duivenmelker en lier hiervoor een aantal duivengaten in de voorgevel aanbrengen. Tegenwoordig zijn deze duivengaten dichtgesmeerd, maar nog steeds duidelijk waarneembaar. In 1813 werd Maximiliaan van Leerode, die de heerlijke rechten die op zijn bezittingen rustten, waaronder de kastelen Born en Grasbroek en bij deze kastelen gelegen watermolen en de windmolen, gedwongen door de Franse Tijd, zijn bezittingen te verkopen. Dit betekende tevens het einde van de Heerlijkheid Born en Maximiliaan vertrok vervolgens naar zijn Pruisische stamslot.Nieuwe eigenaar van Grasbroek werd Lodewijk Matheus Gilissen, een industrieel uit Maastricht, die ook het kasteel Born kocht. Door vererving komt het kasteel in eigendom van de familie Barbou de Roosteren, tot 1985 wanneer het in bezit komt van Natuurmonumenten. Kaarten 1803 klik op kaart voor vergrotenDocumentatie•Palmen, H.M.J., Kasteel Born te Born, Sittard, 1972, (ongepubliceerde scriptie TH Delft, verslag behorende bij het restaura•Rijksdienst voor de Monumentenzorg (RDMZ), Dossier Born, Kasteel Born, vanaf 1930, Zeist, Documentatie buitenplaatsenLiteratuur•Eussen, N.G.H.M., Het Guliks ambt Born anno 1610, Sittard, Stichting Monografieën uit het Land van Sittard (deel 5), 1990, 171 p.•Flament, A.J.A., 'Het kasteel Borne' in: Buiten, 13(1919), p. 511 en 520.•Janssen, A.M.P.P., 'Jan Arnold de Leerodt, kasteel- en domheer' in: Historisch jaarboek voor het land van Zwentibold, 7(1986), p. 96-112.•Janssen, A.M.P.P. (et al.), Castrum de Borne: uit het verleden van kasteel Born, Sittard, Stichting Charles Beltjens, 1991, 168 p.•Lebens, J. (et al.), Born, een koninklijk domein met een boeiend verleden, z.p. (Beek), De Nieuwe Mijnstreek, 1978, 543 p.•Vogten, J. & G.J.M. Cleven, Born in oude ansichten, Zaltbommel, Europese Bibliotheek, 1975, 38 p.Bronnen: Wikipedia en Limburgskastelen.nl Euregionaal Historisch Centrum Sittard-Geleen

Harrie Claessen

Grevenbicht Obbicht - Papenhoven Schipperskerk Born Buchten Holtum

Om alle inhoud te kunnen zien hebt u de actuele versie van Adobe Flash Player nodig.