Startpagina Afbeeldingen De Maas De Kingbeek Het Kanaal Activiteiten Het bestuur Werkgroepen Bicht Grevenbicht Uit de krant Nieuwsbrieven Wandeling Links Index Jaarboeken Groot Born Contact 15 dec, 2005 Een mo(nu)mentje voor een gedenkwaardige nieuwjaarsnacht 1926 Bichta Bier 19-08-2005 Rector Jos Engwegen 20-10-2010 Beegs Laesplenkske 1987 Oude pastorie 08-11-2008 Protestantse kerk 17-09-2009 Hoeve Lambrechts Papenhoven 29-07-2009 02 jan, 2006 Gedenkwaardige jaarwisseling Grevenbicht Gawstrekke als folklore 18-12-2011 Cramers & Veders streekvervoer 18-12-2011 Oorlogsheld Jac Cramers Stenen kruis in de Graetheide Graetheide door de eeuwen heen 1643 Rampjaar voor Obbicht 26 okt, 2006 De geur van zelfgemaakte soep Een voogdgeding in Obbicht 1725 Overstromingen Julianakanaal Born in de 19e eeuw Ingebruikname Julianakanaal Born Burgemeesters van Grevenbicht Toelichting op de straatnamen 28 okt, 2006 Koningin staat in het krijt bij Grevenbicht Oude plaatsnamen rond Staai en de Mik Geschiedenis Cafe Aurora Het verhaal achter...'t Weike De Jodenberg Kasteel Obbicht Kastelen Born Kasteel Holtum Oversteek Willem van Oranje Grindtrein Grevenbicht Settela Steinbach uit Buchten Oorlogsmonument Obbicht Oorlogsmonument Born. Happening anno 1947 Ecrevissecomite Pastoor Franck De moord op de Pastoor van Grevenbicht Volkstelling Limburg 1860 Historie Schutterij Eendracht Schutterij Heilig kruis Schuttergilde Groot Born Schutterij St.Wilibrordus Schutterij st Martinus Born Schutterij Sint Joseph Buchten Schutterij Sint Martinus Holtum Piëtakapel Obbicht OLS 10 mrt, 2007 Vijf vragen aan Jean Knoors 20 mei, 2007 De bewaard gebleven veldnamen en het looiproces 24 apr, 2008 Wegkruis Palmen - Koten in ere hersteld 25 dec, 2008 Zalf voor de eenzame ziel 09 jan, 2009 Romeinse putrand luidt 25 jarig bestaan Heemkundevereniging “Bicht” in! 30 jan, 2009 Romeinse wandeling door Grevenbicht en Obbicht 04 feb, 2009 Inventarisatie historische vondsten in voormalige gemeente Born 4 feb. 2009 Romeinse putrand terug in kern Grevenbicht 25 mrt, 2009 De Koeweide 23 mei, 2009 Oranjebomen omheind 22 mrt, 2010 Monument voor slachtoffers vliegramp Grevenbicht 28 mrt, 2010 Verzet tegen bebouwing Maaskoul Nieuws Julich 23-05-2011 Nieuws project WO II 28-05-2011 Holtum Obbicht Papenhoven Schipperskerk Buchten Born Nieuwe kop Nieuws HV in regionieuws 29-06-2011 28-09-2011 Sluis born 02-12-2011 Bittere realiteit Nieuws Julich 23-10-2011 Nieuws oorlogsmuseum 06-09-2011 Nieuws Boekenbeurs Maaseik 08-10-2011 Nieuws presentatie beegter spraok 08-10-2011 Beegter cafes Beegter sproak Gerda Mertens - Heutmekers Nieuws Knoors treed af 06-03-2012 Uitgave Beeg en z'n cafe's Twee wapens in Grevenbicht Fons Kitzen DAF 28-03-2012 Onderscheiding Wil Deuss 27-04-2012 De JodenbergDe JodenbergOp de grens tussen de vroegere gemeenten Grevenbicht en Obbicht - Papenhoven ligt een kunstmatige heuvel. Ze werd in de negentiende eeuw gebruikt om er Joden op en bij te begraven. Uit de middeleeuwen en de tijd daarvoor zijn er helaas geen aanwijzingen van het bestaan van een kunstmatig aangelegde heuvel in Grevenbicht. De eerste verwijzing in die richting dateert uit de zestiende eeuw. In de mankamerlenen van Gulik van 1524 is er sprake van ‘Koppelkhoven’ in Grevenbicht dat wil zeggen een hoeve bij een koppel. Koppel is daarbij volgens het Middelnederlandse woordenboek te verstaan als ‘ronde verhevenheid’. Het woord ‘koepel’ heeft dezelfde oorsprong. Ook in 1568 is er sprake van ‘die Olichs Müll zu Kuppelkhoven’ in de dorpsrekening van Grevenbicht. Verder terug in de tijd zijn er geen aanwijzingen meer die verwijzen naar het bestaan van de heuvel.Toch wordt algemeen aangenomen dat deze heuvel uit de tijd stamt, dat er een Romeinse nederzetting in de buurt lagen dat het een Romeinse grafheuvel of tumulus betreft. De vele Romeinse vondsten in Grevenbicht, Obbicht en Buchten maken dat aannemelijk. Uit piëteit voor de overleden Joden is er nooit een onderzoek gedaan naar wat er in de berg verborgen ligt. De afbeelding geeft de lokatie van de Jodenberg aan op een tijdstip dat de bebouwing de heuvel nog niet insloot. BegrafenisgebruikenDe Romeinen verbrandden hun doden, verzamelden de as in urnen en begroeven deze gewoonlijk op het gezamenlijke kerkhof aan de rand van hun woonplaats. Vaak werd de as wel bijgezet in een nis in een speciaal daarvoor aangelegde urnenwand. Rijke Romeinen lieten rijk versierde grafmonumenten bouwen. In de Romeinse literatuur wordt geen gewag gemaakt van tumuli. Het verschijnsel grafheuvel is van oorsprong zeker niet Romeins, maar waarschijnlijk Germaans. In de Eiffel, de Hunsruck en andere delen van Duitsland en in Zwitserland heeft men tientallen ’Grabhugeln’ gevonden. Soms liggen ze geïsoleerd, soms met twee of drie of zelfs met vijf bij elkaar. Men heeft er overblijfselen van mensen, as, aardewerk, bijlen, messen en allerlei gebruiksvoorwerpen en sieraden gevonden. De Kelten, Julius Ceasar noemde ze Galliërs, begroeven hun doden op dezelfde manier als de Germanen. Deze Galliërs woonden in losse stamverbanden voornamelijk in Frankrijk, Noord Italië en België, maar ook in Nederland ten zuiden van de Rijn. In het vroegere gebied van de Galliërs, waar tientallen grafheuvels gevonden zijn spreekt met van Gallon - Romeinse tumuli.De Gallo RomeinenVanaf het begin van de vijfde tot de eerste eeuw voor Christus verspreidden Keltische stammen zich vanuit hun stamgebied in Zuid Duitsland westwaarts in de richting van Frankrijk, dat het hart van de Keltische cultuur werd. Limburg was voor de Kelten een grensgebied met de Germanen als oosterburen. In het gebied tussen Schelde en Rijn met de Ardennen als zuidgrens woonden de Keltische stam van de Eburonen. Zij verzetten zich tegen de Romeinse overheersing. In 57 voor Christus leden zij een nederlaag tegen de Romeinen. In 54 voor Christus namen ze wraak door onder aanvoerder Ambiorix een Romeins legerkamp bij Tongeren te overvallen en te vernietigen. Julius Ceasar liet dat niet op zich zitten en roeide naar zijn eigen zeggen vóór 51 voor Christus de Eburonen nagenoeg uit. Hun land werd ingelijfd en als Romeinse provincie “Gallia Belgica”, waartoe ook Limburg behoorde, aan Germaanse stammen geschonken. De strijd ging ten koste van naar schatting een miljoen doden. Een tweede miljoen van de totaal naar schatting drie miljoen tellende bevolking werd tot slaaf en gevangene gemaakt. De leegte van de verdreven of deels uitgemoorde Kelten werd aangevuld met Germaanse stammen, die zich tussen de overgebleven vestigden. De Keltische invloed handhaafde zich echter gedurende de gehele Romeinse Tijd. De wijze van begraven bleef Keltisch, evenals de woning- en tempelbouw. We kunnen spreken van een gemengde bevolking bestaande uit Kelten, Romeinse kolonisten en Germanen. De uitbouw van het wegennet en militaire versterkingen door de Romeinen bracht steeds meer stammen in aanraking met de Romeinse cultuur. Het werven van Romeinse hulptroepen voor hun leger uit de plaatselijke bevolking bevorderde de integratie tussen de drie volkeren.Grafheuvels in de buurtIn Nederland zijn er enkele soortgelijke heuvels als de Jodenberg bekend. In Sittard in het Limbrichterveld werd in de zestiger jaren van de vorige eeuw de ‘Auveleberg’ tussen de thans niet meer bestaande Bovenste en Onderste Limbrichterweg afgegraven. De huidige Limbrichterweg doorsneed de flank van de berg. Het hotel Auveleberch, dat bij de vroegere lokatie van de heuvel ligt, is er naar genoemd. Helaas is bij de afgraving geen enkel onderzoek uitgevoerd.Ook ligt er in Baexem in het dal van de Choorbeek vlak bij de weg Grathem - Baexem een vijf tot zes meter hoge kunstmatige heuvel, de Baronsberg. Vondsten in de omgeving van Romeinse oorsprong versterken het vermoeden, dat het hier om een Romeinse tumulus gaat. De heuvel is zelf nooit onderzocht.Even ten westen van Merum bij Roermond bevond zich een als Drususberg bekendstaande heuvel, die inmiddels in de grindgaten van de Maas is verdwenen. Alhoewel in de zeventiger jaren van de negentiende eeuw gedeeltelijk afgegraven, heeft hij nooit zijn geheimen prijsgegeven.In België zijn in de provincie Luik veel Gallo - Romeinse tumuli gevonden. De streek tussen Maastricht en Sint - Truiden de Haspengouw, is het rijkst aan grafheuvels. In Belgisch Limburg zijn er verschillende onder andere in Tongeren (Koninksem, Lauw, Rutten), Montenaken (Gingelom), Sint Truiden (Brustem), Riemst (Vroenhoven, Millen, Genoelselderen, Herderen), Vechmaal (Heurne) en Vorsen.Vondsten in tumuliDe meeste tumuli zijn nooit onderzocht. Waar dat wel het geval is, bleken ze grotendeels al vroeger te zijn geplunderd. De vondst van de grafgiften is naar verhouding tot het aantal tumuli gering. De vondsten zijn gelukkig talrijk genoeg om conclusies over hun aard te trekken. De meeste stammen uit de tweede eeuw na Christus, andere uit de eerste en derde eeuw. Soms werd er een houten (althans de resten daarvan) of stenen grafkelder aangetroffen. Brandstapelresten waren meestal uitgestrooid op de bodem van de grafkamer. Soms was de as van de overledene bijgezet in een kom of een urn. Gevonden bijgaven waren heel divers. Beeldjes van goden (Dionysus, Bachus, Apollo), flesjes, kannen, lampen, kommen, bekers, wierookbranders, borden, scheermessen, olieschrapers, kammen en dergelijke van brons, ijzer, ivoor, glas, bergkristal en keramiek kwamen voor. Ook munten, mantelspelden, haarspelden, ringen, medaillons en andere sieraden uit diverse materialen werden als bijgaven meegegeven. In enkele gevallen vond men een zwaard.Het is dus aan te nemen, dat als er ooit een onderzoek uitgevoerd zou worden naar de Jodenberg en de grafheuvel niet geplunderd blijkt te zijn, soortgelijke voorwerpen opgegraven zullen worden.LiteratuurDr. P.J.H. Ubachs, handboek voor de geschiedenis van LimburgR.H.J. Klok e.a. Reisboek voor Romeins Nederland en België. Door Louis Broekmeulen
Grevenbicht Obbicht - Papenhoven Schipperskerk Born Buchten Holtum Om alle inhoud te kunnen zien hebt u de actuele versie van Adobe Flash Player nodig. |